De toeschouwer

Noach-Cuba-Habitacion

Tatiana Mesa, La Habitación, 2005

Ze vroeg me om een tekst te schrijven over waar ik me momenteel mee bezig hou. Ook al vertelde Tatiana me dat ik daar alles vrijheid voor zou krijgen, ze veronderstelde dat dat in mijn geval neer zou komen op een tekst over het hedendaagse kunstpubliek. Wie zijn wij, en hou verhouden we ons tot de kunstenaar? De enorme afstand die er oorspronkelijk bestond tussen publiek en kunstenaar is duidelijk afgenomen, en kunstenaar en publiek lijken tegenwoordig vaak op gelijke voet met elkaar te staan. Dit blijkt uit de vele kunstprojecten waarin er een samenwerkingsverband ontstaat tussen kunstenaar en publiek, maar ook uit de intieme relaties die er lijken te ontstaan tijden veel contemporaine performances. Denk bijvoorbeeld aan de mensen die Abramovic van zo’n meter afstand diep in de ogen keken in het atrium van het MoMA. Volgens vele deelnemers, waaronder ikzelf, was er sprake van een diepe emotionele, zelfs spirituele, band tussen kunstenaar en publiek. De relatie tussen hen is direct en wederzijds: zowel het publiek aanschouwt het werk/ de kunstenaar, als andersom. In performances is er natuurlijk altijd al sprake geweest van een nabijheid tussen kunstenaar en publiek, simpelweg omdat de kunstenaar tot in de jaren 70 zijn eigen lichaam inzette bij deze kunstvorm. Toch is het tegenwoordig anders. Niet alleen is er sprake van een nabijheid, oftewel, niet alleen zijn kunstenaar en publiek in dezelfde ruimte, ook bestaat er vaak een intieme relatie, zij het van tijdelijke aard, tussen beide. Zouden we kunnen zeggen dat het publiek buiten medeverantwoordelijk te zijn voor een werk, ook is getransformeerd tot een intieme vriend van de kunstenaar? Tegenwoordig is iedereen onze ‘vriend’; we hebben 500 vrienden op Facebook, en ook aan andere sociale media houden we een groot aantal ‘intimi’ over. De grenzen tussen amateur en professioneel verschuiven, maar ook lijken er verschuivingen plaats te vinden wat betreft ons begrip van vriendschap, en ons idee van kunstenaars. Zij behoren tegenwoordig niet meer tot een verheven groep mensen, maar zijn in plaats daarvan mensen met wie we projecten ten uitvoer brengen, en mensen met wie we een intieme band opbouwen, mensen met wie we zelfs vrienden worden. Wie zijn vrienden, wie zijn kunstenaars, wie zijn professionelen en wie zijn amateurs? Tegenwoordig lijkt er geen onderscheid meer te bestaan tussen deze categorieën, en niemand lijkt ook echt te weten wie we nou echt zijn, en hoe we ons tot elkaar verhouden.

Posted by Stephanie Noach — MA Candidate at CLACS at NYU

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s